فصل اول زیست دهم

فصل اول زیست دهم

در این پست خلاصه فصل اول زیست دهم ( نظام جدید ) را بررسی می کنیم.

دانلود کتاب زیست دهم

موضوعات فصل ۱ زیست دهم نظام جدید

  1. پروانه ی مونارک
  2. زیست شناسی چیست؟
  3. محدوده علم زیست شناسی
  4. ۷ ویژگی حیات
  5. سطوح مختلف حیات
  6. یاخته چیست؟
  7. یگانگی و گوناگونی حیات
  8. تعریف گونه
  9. زیست شناسی نوین
  10. خردگری و کل  نگری
  11. کُلی چیزی بیشتر از اجتماع اجزا می باشد.
  12. نگرش بین رشته ای
  13. اخلاق زیستی
  14. فناوری نوین
  15. مهندسی ژن شناسی(ژنتیک)
  16. زیست شناسی در خدمت انسان
  17. تامین غذای سالم و کافی
  18.  راه‌های افزایش کمیت و کیفیت غذای انسان
  19. حفاظت از بوم سازگان ها، ترمیم و بازسازی آن ها
  20. جنگل زدایی
  21. تامین انرژی‌های تجدید پذیر
  22. سلامت و درمان بیماری ها

پروانه ی مونارک

زیست دهم
پروانه مونارک
پروانه ی مونارک: Danaus Plexippus

طبقه بندی پروانه ی مونارک(یادآوری و یک مثال از علم …..)

  1. kingdom : Animalia
  2. puylum : arthropoda
  3. class : insect
  4. ordes : lepidoptera
  5. family : nymphalidxs
  6. tribe : danaine
  7. genus : danus
  8. species : d⋅plexippus

این پروانه بیش از  ۸۰۰۰km را در مدت ۹ ماه می گذراند (۳ نسل)

این مهاجرت از مکزیک شروع شده در بهار و به سمت آمریکا می روند و در این مدت نسل اول جفت گیری کرده و می میرند.

نسل دوم در تابستان و از آمریکا مهاجرت را شروع کرده و در پاییز به جنوب کانادا می رسد و در آنجا جفتگیری کرده و می میرند

نسل سوم در پاییز به سمت مکزیک مهاجرت می کنند و زمستان را در مکزیک گذرانده و از فروردین دوباره این چرخه تکرار می شود.

چگونه پروانه ی مونارک، مسیر خود را پیدا می کند؟

زیست شناسان دریافته اند که در بدن این پروانه، یاخته های عصبی (نورون ها) وجود دارد که پروانه ها با استفاده از آن ها، جایگاه خورشید در آسمان و جهت مقصد را تشخیص داده و به سوی آن پروانه می کنند.
البته زیست شناسان علاوه برتلاش برای پی بردن به رازهای آفرینش سعی می کنند از یافته های خود برای بهبود زندگی انسان هم بهره بگیرند.
پژوهشگران علوم تجربی نمی توانند درباره ی زشتی و زیبایی … نظر بدهند.

زیست شناسی چیست؟

زیست شناسی شاخه ای از علم تجربی است که به بررسی علمی جانداران و فرایندهای زیستی می پردازد.

محدوده علم زیست شناسی:

  1. اصلاح (تولید محصولات بیشتر و بهتر) مواد غذایی (هم گیاهان و هم جانداران)
  2. مهار بیماری ها در حدی که مرگ آور نباشند مثل فشار خون و دیابت
  3. شناسایی هویت انسان ها توسط DNA هایشان
  4. آگاهی از بیماری های ژنتیکی (با خواندن اطلاعات مولکولی های …افراد)
  5. همکاری با رشته های فنی و علمی در ساخت دستگاه ها و تجهیزات پزشکی
  6. حفظ تنوع زیستی و بهبود طبیعت و زیستگاه ها (با کمک به مبارزه آفت های کشاورزی)

البته با توجه به این گسترش، نباید تصور کنیم که علم زیست شناسی، توان پاسخ همه ی پرسش ها و نیاز ما را دارد.

بلکه علوم تجربی محدودیت هایی دارد که نمی تواند پاسخ همه ی پرسش های ما را بدهد و حتی برخی از مسائل بشری را نمی تواند حل کنند، چون دانشمندان و پژوهشگران علوم تجربی، فقط در جستجوی علت های پدیده های طبیعی و قابل مشاهده هستند.

مشاهده اساس علوم تجربی است.

نتیجه می گیریم که در زیست شناسی، تنها ساختارها و فرآیندهایی را بررسی می توان کرد که قابل مشاهده و اندازه گیری باشد(بطور مستقیم یا غیر مستقیم)

فعالیت کتاب درسی

مجری یک برنامه ی تلویزیونی گفته است که : زیست شناسان ثابت کرده اند که شیره مایعی خوشمزه است. این گفته درست است یا نادرست؟
این گفته درست است، چون یافته های علم، قطعی نیستند و بنابراین، علم نمی تواند چیزی را ثابت کند و به علاوه، خوشمزگی موضوعی مهمی، ارزشی و شخصی و انفرادی است و با توجه به این مطالب، تعیین خوشمزگی در قلمرو علم (علوم تجربی) نیست.

هفت ویژگی حیات:

  1. نظم و ترتیب
  2. ایستایی
  3. رشد و نمو
  4. فرآیند جذب و استفاده از انرژی
  5. پاسخ به محیط
  6. تولید مثل
  7. سازش با محیط

۱- نظم و ترتیب

همه ی جانداران، سطوح متفاوتی از سازمان یابی را دارند و منظم هستند.

یادآوری از علوم هفتم: هرچند موجودات زنده از نظر ظاهری و اندازه بسیار متفاوت هستند، اما تمام آنها از واحدهای ساختاری بنام سلول ساخته شده اند. سلول های جدید نیز از تقسیم سلول های قبلی به وجود می آیند به این دو مطلب نظریه سلولی می گویند.

در موجودات پر سلولی حیات به هماهنگی بین سلول ها نیازمند است.

هماهنگی ساختاری سلول ها در موجودات پرسلولی، منجر به ایجاد بافت، اندام و دستگاه شده است.
برخی از ساده ترین اشکال حیات، موجودات تک سلولی هستند مثل باکتری ها یعنی تنها از یک سلول ساخته شده اند.

از لحاظ ساختاری، سلول های سازنده ی موجودات زنده به دو گروه یوکاریوتی و پروکاریوتی تقسیم می شوند.

سلول های یوکاریوتی دارای یک هسته ی مشخص هستند که محل قرار گیری DNA درون سلول است.

در درون سیتوپلاسم این سلولها، اندامک های متعددی وجود دارد.
ساختار سلول های پروکاریوتی ساده تر است، بطوری که فاقد هسته و هرنوع اندامک غشادار دیگری هستند.

۲- هم ایستایی (هومئوستازی):

درون تمام موجودات زنده، واکنش های شیمیایی و تبدیل انرژی از یک شکلی به شکل دیگر صورت می گیرد که این اعمال، برای رشد، ترمیم سلول ها و ایجاد انرژی به شکلی که مورد استفاده سلول است، لازم است.

به مجموع تمام واکنش های شیمیایی که درون موجود زنده صورت می گیرد متابولیسم می گویند.

فرایندهای متابولیکی که بطور پیوسته در موجود زنده ای صورت می گیرند و به منظور حفظ هم ایستایی، این فرایندها باید به دقت تنظیم شوند.

یعنی جاندار باید بتواند وضعیت درونی هرسلول خود و در نهایت، پیکر خودش را در حد ثابتی نگه دارد.

هم ایستایی، حفظ شرایط محیط داخلی بدن است. مثل تنظیم قند خون، PH خون، غلظت خون، دمای بدن و ….

۳- رشد و نمو:

از نظر زیست شناسی، رشد، شامل افزایش اندازه ی سلول های یک جاندار، افزایش تعداد سلولها و یا هر دو مورد است.
نکته ی قابل توجه آن است که هر بخشی در طی فرایند رشد، عمل طبیعی خود را نیز انجام می دهد.
ضمن رشد و نمو، اطلاعات مربوط به رشد و نمو، در دِنای جانداران ذخیره می شود و به این صورت، الگوهای رشد و نمو همه ی جانداران را تنظیم می کند.

۴- فرآیند استفاده از انرژی:

اکثر جانداران، مولکول های مواد آلی را برای استفاده از انرژی می شکند و از انرژی آن استفاده می کنند تا بتوانند در سلول های شان برای انجام فرایندهای زیستی بکار گیرند.

البته بخشی از ان به صورت گرما (انرژی هدر رفته) از دست می دهند.

در سال نهم با هرم انرژی و نحوه ی انتقال آن در موجودات مختلف عضو یک زنجیره  غذایی آشنا شده اید.

۵- پاسخ به محیط:

به هر نوع تغییر فیزیکی و شیمیایی در محیط داخلی و خارجی یک جاندار، محرک می گویند.

تمام جانوران به محرک ها پاسخ می دهند. محرک هایی که باعث ایجاد پاسخ در بیشتر جانوران می شوند عبارتند از :

  1. تغییر رنگ
  2. شدت یا جهت تابش نور
  3. تغییر دما
  4. فشار یا صدا
  5. تغییر در ترکیب شیمیایی خاک، آب ویا هوایی که اطراف جاندار وجود دارد.

تحرک ، پاسخ جاندار به محرک ها است.

هرچند لزوماً این تحرک منجر به جا بجایی، یعنی حرکت از جایی به جای دیگر  نمی شود. مثلاً گل آفتابگردان در پاسخ به تغییرجهت تابش نور خورشید با تحرک و چرخش گل پاسخ می دهد هرچند این تحرک منجر به جابجایی نمی شود.

۶- تولید مثل:

آزمایش ها و مشاهدات زیاد دانشمندانی چون فرانچسکوردّی و لوئی پاستور به این نتیجه رسیدند که هر موجود زنده از موجود زنده ی قبلی به وجود می آید.

یادآوری از نهم: افراد یک گونه، توانایی تولید مثل با هم را دارند.

۷- سازش با محیط:

توانایی جمعیت های جانداران، برای تحول (تغییر در طول زمان) و سازش با محیط، راهی است که جمعیت ها می توانند با وجود تغییرهای محیط اطراف، بقاء داشته باشند.

سازش ها خصوصیاتی هستند که توانایی جانور را برای زنده ماندن در یک محیط خاص افزایش می دهند.

مثلاً زبان بلند و قابل انعطاف قورباغه ها، سازشی است که به آنها توانایی شکار حشرات را داده است یا موهای سفید خرس قطبی امکان زنده ماندن در برف را به او می دهد.

۱۲ سطح مختلف حیات

گستره ی حیات، از کوچکترین جزء شروع شده و به بزرگترین سطح پایان می یابد.

  1. از اتصال اتم ها به یکدیگر مولکول ها بوجود می آیند مولکول ها می توانند کوچک باشند مانند مولکول آب و اکسیژن و یا مولکول های بزرگ مثل پروتئین ها و DNA
  2. اتم ها و مولکول ها، سطح بالاتر یعنی اندامک ها را بوجود می آورند مثل هسته یا میتوکندری (محل تبدیل انرژی)
  3. یاخته ها، از همکاری اندامک های متعددی به وجود می آید که هر اندامک وظیفه  خاصی برعهده دارد.
  4. از همکاری سلول ها، بافت بوجود می آید مثل بافت استخوانی
  5. از همکاری بافت ها سطح بالاتر یعنی اندام به وجود می آید مثل استخوان ران
  6. از همکاری چندین اندام یک دستگاه بوجود می آید مثل دستگاه اسکلتی
  7. از همکاری چندین دستگاه، یک موجود زنده به وجود می آید.
  8. جمعیت ، مجموعه ای از افراد یک گونه است.
  9. جمعیت هایی از گونه های مختلف که در یک ناحیه ی مشخص زندگی می کنند، اجتماع (جامعه) را بوجود می آورد.
  10. اگر عوامل غیر زنده محل زندگی جامعه را در نظر بگیریم، به سطح بوم سازگان می رسیم.
  11. به مجموعه ی چند بوم سازگان ، زیست بوم می گویند.
  12. زیست کره شامل همه ی جانداران، همه ی زیستگاه های آن ها و همه ی زیست بوم های زمین است.
فصل اول زیست دهم
۱۲ سطح مختلف حیات

یاخته

از آنجا که ویژگی حیات، دراین سطح پدیدار می شود، اهمیت خاصی در سلسله ی مراتب سازمان یابی زیستی دارد.
یاخته، پایین ترین سطح ساختاری است که همه ی فعالیت های زیستی در آن انجام می شود.
همه ی جانداران از یاخته ها تشکیل شده اند. جانداران تک یاخته ای، فقط از یک سلول و جانداران پر یاخته ای از تعداد زیادی یاخته تشکیل شده اند.
در موجودات پر یاخته، حیات به هماهنگی بین سلول ها نیازمند است.

هماهنگی ساختاری سلول ها در موجودات پر یاخته، منجر به ایجاد بافت، اندام و دستگاه شده است. در همه ی جانداران  ( چه تک یاخته و چه پریاخته) یاخته، واحد ساختاری و عملی حیات است.

هر یاخته، توسط پرده ای از محیط خارجی جدا شده که به آن غشای پلاسمایی می گویند که تبادل مواد بین محیط با سلول را تنظیم می کند.

درون یاخته ها مولکول های خاصی وجود دارند که وظیفه ی ذخیره ی اطلاعات ژنتیکی را بر عهده دارند.

یاخته ها معمولاً دارای ساختارهای درونی ویژه ای بنام اندامک هستند که برای انجام فعالیت مشخصی اختصاصی شده اند.

یگانگی و گوناگونی حیات

تنوع از ویژگی های حیات و یکی از شگفتی های آفرینش است.

زیست شناسان تاکنون میلیون ها گونه گیاه، جانور، جاندار تک سلولی … شناسایی و نام گذاری کرده اند.

اما معتقدند تعداد جاندارانی که هنوز شناخته   نشده اند بسیار بیشتر از این است.

زیست شناسان هر سال هزاران گونه ی جدید کشف می کنند. برآورد شده است که تعداد گونه های زنده ی امروزی در حدود ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون باشد.

اگر حیات تا این اندازه متنوع است، پس زیست شناسان چگونه می توانند موارد مشترک آنها را بیابند؟

مثلاً درخت، قارچ و انسان چه شباهت هایی با هم دارند؟

البته این سه جاندار شباهت های بسیاری با هم دارند یکی از هدف های اصلی زیست شناسان، مشاهده ی تنوع زیستی و در پی آن، یافتن ویژگی های مشترک گونه های مختلف است

مثلاً DNA  یکی از شباهت های بین جانداران مختلف را تشکیل می دهد یعنی در همه جانداران وجود دارند و کار یکسانی انجام می دهد.

 گفتار دوم: زیست شناسی نوین

 توانایی زیست شناسی،در گره گشایی از مشکلات جامعه ی امروزی چقدر است؟

خردگری و کل  نگری:

تا قرن پیش زیست شناسان،بخش های مختلف بدن موجودات زنده را بررسی کردند و توانستند خیلی از ساختارها و فرآیندهای زنده را بشناسند.

اما اشکال کارشان این بود که به هر قسمت بدن، فقط توجه می کردند و خیلی به رابطه ی بین قسمت های مختلف بدن موجود زنده توجه نمی کردند.

ضمن اینکه در بدن هر موجود زنده، ریزاندامگان (میکروارگانیسم) زیادی به صورت همزیست، وجود دارد که یافته هایی از تاثیر این اجتماعات میکربی(میکروبیوم) برسلامت انسان وجود دارد.

در هر حال در گذشته ی تصویری جامع و کلی از جانداران ارائه نشده است و هر جزء بررسی شده اما در دید کل نگری ارتباط  موجود زنده، ریزاندامگان کاملا بررسی شده است.
کل، بیشتر از اجتماع اجزاست.

پیکر هر یک از جانداران نیز از اجزای بسیاری تشکیل شده است.

هریک ازاین اجزاء بخشی از یک سامانه بزرگ تشکیل می دهند که در نمای کلی برای ما معنی پیدا می کند.

به همین علت جانداران را نوعی سیستم پیچیده، یا سامانه ی پیچیده می دانند که اجزای آن، با هم ارتباط های چند سویه دارند.

پیچیدگی این سامانه ها را وقتی بیشتر مشاهده می کنیم که ارتباط جاندار را با محیط زیست بررسی کنیم.

میان کنش اجزا در بدن جانداران به اندازه ی پیشرفته است که در هر سطح جدید، ویژگی های جدیدی هم پدیدار شود.

درست مانند اتم ها و مولکول ها، هنگامی که با هم ترکیب می شوند. مثلا می دانیم که ویژگی های آب، با ویژگی های دو نوع اتم تشکیل دهنده ی آن، یعنی اکسیژن و هیدروژن بسیار متفاوت است.

به بیان دیگر آب ویژگی های جدیدی دارد که با ویژگی های دو نوع اتم تشکیل دهنده ی آن متفاوت است.
ویژگی های سامانه ی پیچیده و مرکب را نمی توان فقط از طریق مطالعه ی اجزای سازنده آن ها توضیح داد.

هر بافت هم چیزی فراتر از مجموعه ای از سلول حالت و این موضوع در اندام، دستگاه و موجود زنده هم صادق است و تا سطح زیست کره ادامه دارد هیچ یک از مولکول های تشکیل دهنده ی سلول به تنهایی زنده است.

اگر مولکول های تشکیل دهنده ی سلول را بدون رعایت نظم و پیچیدگی سلولی ، درون لوله  آزمایش بریزیم، آن لوله ی آزمایش زنده به حساب نخواهد آمد پس می توان گفت:

کُلی چیزی بیشتر از اجتماع اجزا می باشد.

زیست شناسان امروزی به این نتیجه رسیدند که بهتر است برای درک سامانه های زنده، جزء نگری را کنار گذاشته و بیشتر کل نگری کنند تا بتوانند در ارتباط های در هم آمیخته ای درون این سامانه ها را کشف و آن ها را در تصویری بزرگتر و کامل تر مشاهده کنند.

یعنی سعی می کنند هنگام بررسی یک موجود زنده، به همه  عوامل زنده و غیر زنده ای هم که بر حیات آن اثر می گذارند توجه کنند.

نگرش بین رشته ای

برای کل نگری به سامانه های زنده، زیست شناسان تصمیم گرفته اند فقط به این رشته های زیست شناسی، اکتفا نکنند و برای شناخت هر چه بیشتر از اطلاعات رشته های دیگر علوم تجربی هم کمک بگیرند.

مثلاً اگر بخواهند مجموعه ی ژن های هرگونه از جانداران را بررسی کنند، باید ضمن اینکه اطلاعات زیست شناسی داشته باشند از علوم و فنون مهندسی و رباتیک، علوم رایانه، ریاضیات، آمار شیمی و بسیاری رشته های دیگر هم استفاده کنند.

پس از شناخت ساختار مولکول دِنا نگرش ها، روش ها و ابزارهای زیست شناسان هم متحول شده است و این رشته به رشته ی حقوقی، توانا، پویا، و امید بخش تبدیل شده که انتظارات جامعه برای کمک به زندگی بهتر و رفع مشکلات از این رشته افزایش یافته است.

البته امروزه فناوری ها و علوم نوین در پیشرفت علم زیست شناسی نقش مهمی دارد.

اخلاق زیستی

با توجه به پیشرفت های سریع علم زیست شناسی و به علت همکاری زیست شناسان با پژوهشگرانِ دیگر رشته های علوم تجربی و متخصصان فناوری به ویژه مهندسی ژنتیک و امکان دخالت در ژن های جانداران بروز نگرانی در جامعه ها در این زمینه وجود دارد.

محرمانه بودن اطلاعات ژنی و پزشکی افراد،فناوری های ژن درمانی، تولید جانداران تراژن و حقوق جانداران از جمله ی موضوع‌های  اخلاق زیستی هستند.

فناوری نوین

  1. فناوری اطلاعات و ارتباطی
  2. فناوری های مشاهده ی سامانه های زیستی زنده
  3. مهندسی ژن شناسی(ژنتیک)

۱-فناوری اطلاعات و ارتباطی

امروزه بیشتر از هر زمان دیگری به جمع آوری،بایگانی و تحلیل داده ها و اطلاعات حاصل از پژوهش های زیست شناختی نیاز داریم.

در برخی ازپژوه های اخیر شناسایی مجموعه ی ژن های جانداران،چندین ترابایت(هر ترابایت = یک تریلیون بایت) داده تولید می شود که باید ذخیره و تحلیل و پردازش شوند. که تنظیم ثبت و تحلیل این حجم از اطلاعات و انتشار آنها به صورت چاپی میسر نیست بلکه ناگزیر باید این داده ها را به رایانه های پر ظرفیت و پر سرعت سپرد.

دستاوردها و تحولات بهینه ساله ی اخیر فناوری و اطلاعات و ارتباطات در پیشرفت زیست شناسی تاثیرهایی بسیاری داشته و امکان انجام محاسبات را در کوتاه ترین زمان ممکن فراهم کرده است.

۲- فناوری های مشاهده ی سامانه های زیستی زنده

امروزه روش های مختلف و کارآمدی برای مشاهده ی یاخته های زنده موجود دارد. می توان از اشیایی در حدود چند انگستروم تصویربرداری کرد، جایگاه یاخته های را درون بدن شناسایی کرد مولکول هایی مانند پروتئین ها را در یافته‌های زنده،شناسایی و ردیابی کرد با کمک ماهواره ها از فاصله  دور از بوم سازگان ها و جانداران آنها تصویر برداری می کنند.
در حالیکه در زمان نه چندان پیش باید برای مشاهده ی یاخته آن را کشته و سپس رنگ آمیزی کرده تا بتوانند اجزای درون آن را ببینند.

۳- مهندسی ژن شناسی(ژنتیک)

وقتی بتوان ژن های یک جاندار را به بدن جانداران دیگر وارد کرد تا گونه ی جدید بتوانند اثر ژن های منتقل  شده را در خودش بروز بدهد. به این کار یا روش مهندسی ژن شناسی می گویند.

در واقع در این روش صفت و یا صفت هایی از یک جاندار به جاندار یا جانداران دیگر منتقل می شود.

در پزشکی،کشاورزی و  پژوهش های علوم پایه از مهندس ژن شناسی استفاده می کند.

جاندارانی که ژن های افراد گونه ای دیگر در خود دارند جاندار تراژن نام دارند.

در این روش حتی می توان ژن های انسانی را به گیاهان، جانداران دیگر یا حتی باکتری ها وارد کرد.

 گفتار سوم: زیست شناسی در خدمت انسان

 تامین غذای سالم و کافی:

باتوجه به اینکه هم اکنون حدود یک میلیارد نفر گرسنه هستند و این رقم در سال ۲۰۳۰ به ۴.۸ میلیارد  نفر می رسد، باید ببینیم چگونه غذای سالم وکافی برای جمعیت‌های رو به افزایش انسانی فراهم کنیم؟

یکی از راه‌های به دست آوردن غذای بهتر وبیشتر ، شناخت بیشتر گیاهان است. گیاهان اولین حلقه ی زنجیره‌های غذایی هستند و با عمل فتوسنتز برای خود و گیاه خواران غذا تولید می سازند.

گیاهان خودرو، به علت سازگاری بالا بامحیط، دارای رشد سریع، زادآوری بالای هستند و در مدتی نسبتاً کوتاه می‌توانند به تولید کنندگی بالا برسد و دانه و میوه تولید کنند.

با کمک مهندسان ژن‌شناسی، می‌توان ژن‌های دلخواه را در بین گیاهان شناسایی کرده و آنها را استخراج کرده و سپس به دِنای گیاهان زراعی منتقل کنیم.

با این روش، بسیاری از سازوکارهای مولکولی مربوط به سرعت رشد، کمیت و کیفیت محصول را می‌توان به شکل دلخواه تغییر داد.

یکی دیگر از راه‌های افزایش کمیت و کیفیت غذای انسان

یکی دیگر از راه‌های افزایش کمیت و کیفیت غذای انسان شناخت روابط گیاهان زراعی و محیط زیست است.

این گیاهان هم مثل همه ی جانداران دیگر در محیطی پیچیده به همراه غیرزنده مثل دما ، رطوبت، نور و عامل زنده شامل ویروس‌ها، باکتری ها، قارچ ها، حشرات ومانند آن‌ها رشد کرده ومحصول می دهد.

با توجه به این مطلب، شناخت بیشتر تعادل‌های سودمند یا زیانمند بین این عوامل و گیاهان، به افزایش محصول کمک می‌کند .

ضمناً معلوم شده است که اجتماع پیچیده‌ی میکروبی در خاک ، تهیه ی مواد مغذی و حفاظت گیاهان در برابر آفت‌ها و بیماری‌ها نقش‌های مهمی دارند.

پس شناخت این اجتماع‌های میکروبی هم به یافتن راه‌های افزایش تولیدکنندگی گیاهان کمک می‌کند . برای بهتر کردن مقاومت گیاهان به بیماری‌های گیاهی ویروسی، باکتریایی وقارچی و هم چنین برای رویارویی با حشرات آفت هم از مهندسی ژن شناسی استفاده می کنند.

حفاظت از بوم سازگان ها، ترمیم و بازسازی آن ها:

از آن جا که انسان هم جزئی از شبکه ی حیات است، نمی تواند بی نیاز و جدا از موجودات زنده ی دیگر و تنها به زندگی ادامه دهد.

میزان خدمات هر بوم سازگان به میزان تولیدکنندگان آن بستگی دارد و منابع و سودهایی را که همه ی موجودات زنده ی هر بوم سازگان دارند، خدمات بوم سازگان می‌گویند.

برای افزایش کیفیت زندگی انسان، باید به دنبال رشته‌هایی برای پایدار کردن بوم سازگان‌ها باشیم طوری که با تغییر اقلیم هم ، در مقدار تولیدکنندگی آنها تغییر  چندانی روی ندهد.

دریاچه ی ارومیه، بزرگترین دریاچه ی داخلی ایران است و در سال ۱۳۵۲ در فهرست پارک‌های ملی ایران به ثبت رسیده است. این پارک از زیستگاه‌های طبیعی ایران است که چندین سال است که در خطر خشک شدن قرار گرفته است. تصاویر ماهواره ای نشان می دهد که این دریاچه تا سال ۱۳۹۴  حدود ۸۸% مساحت خود را از دست داده است که علت اصلی این اتفاق بدرفتاری ما با طبیعت است مثل:

  1. حفر بی حساب چاه‌های کشاورزی در اطراف آن
  2. بی توجهی به قوانین طبیعت
  3. احداث بزرگراه روی دریاچه
  4. استفاده غیرعلمی ازآب‌های رودخانه هایی که به این دریاچه می ریزند.
  5. سدسازی در مسیراین رود به همراه خشکسالی.

زیست شناسان کشورمان با استفاده از اصول علمی بازسازی بوم سازگان، راهکارهای لازم را برای احیای آن ارائه کرده اند و امید دارند که درآینده از نابودی این میراث طبیعی جلوگیری کنند.

جنگل زدایی

قطع  بی‌رویه درختان جنگل ها،برای استفاده از چوب یا زمین، مسئله ی زیست محیطی امروز جهان است.

در سال‌های اخیر، مساحت بسیار گسترده از جنگل‌های ایران و جهان تخریب و بی درخت شده‌اند.

جنگل زدایی پیامدهای بسیار بدی برای سیاره‌ی زمین دارد مثل: تغییر آب و هوا – کاهش تنوع  زیستی و فرسایش خاک. یکی از علت‌های وقوع سیل را در سال‌های اخیر، جنگل زدایی می‌دانند.

تامین انرژی‌های تجدید پذیر

از آن جا که سوخت‌های فسیلی موجب افزایش کربن دی اکسید جو، آلودگی هوا و نهایت باعث گرمایش زمین می شوند

ضمن اینکه استخراج سوخت‌های فسیلی هم باعث آسیب محیط زیست می‌شود، با توجه به نیاز مردم جهان به انرژی در حال افزایش است انتظار می رود این نیاز تا سال ۲۰۳۰ حدود ۶۰ درصد افزایش یابد. بیش از سه چهارم نیازهای انرژی‌های کنونی جهان از منابع فسیلی،مانند نفت، گاز، و بنزین تامین می‌شود.
برای همین انسان باید در پس منابع پایدارتر، موثرتر و پاک‌تر انرژی برای کاهش و وابستگی به سوخت‌های فسیلی باشد.

زیست شناسان می‌توانند به بهبود و افزایش تولید سوخت‌های زیستی کمک کند.
انسان‌های اولیه، با سوزاندن چوب و برگ درختان، انرژی به دست می آورند. از آنجا که گیاهان سرشار از سلولز هستند، زیست شناسان می کوشند سلولز را به سوخت‌های دیگر تبدیل کنند.

برای این کار از چند روش استفاده می کنند:

  • انتخاب مصنوعی گیاهانی که مقدار بیشتری سلولز تولید می کنند.
  • مهندسی کردن ژن‌های این گیاهان برای رشد بیشتر با انرژی و آب و کود کمتر
  • فراهم کردن آنزیم ‌های مهندسی شده برای تجزیه بهتر سلولز

می‌توان از ضایعات چوب، تفاله‌های محصولات کشاورزی مانند نیشکر و غلات، همچنین روغن‌های گیاهی وسبزیجات، سوخت زیستی مانند گازوئیل زیستی و  الکل تولید کرد.

هم اکنون در برخی کشورها برای به حرکت درآمدن خودروها از الکل استفاده می کنند که منشا زیستی دارد.

سوخت زیستی ، یک سوخت گازی ، مایع یا جامدات که محتوای انرژی آن از منابع زیستی به  دست آمده است .

موادآلی که بدن موجودات زنده را می سازند ، منبعی بالقوه از انرژی ذخیره شده هستند که می‌توان ازآن‌ها به عنوان سوخت زیستی استفاده کرد .

ماهیت سوخت زیستی  به گیاهانی برمی گردد که فقط چندماه و یا چند سال از برداشت آن‌ها می گذرد و ارتباطی باسوخت زیستی ندارد.

این سوخت شامل بایودیزل، اتانول مایع، متانول و سوخت‌های دیزل گازی مانند هیدروژن و متان می شود.

سوخت دیزلی زیستی و اتانول زیستی ، از مهم ترین سوخت‌های زیستی هستند که می‌توان از  آن‌ها در صنعت حمل نقل استفاده کرد.

از منابع اولیه سوخت‌های زیستی می‌توان به ضایعات چوبی، تفاله‌های محصولات کشاورزی نیشکر، غلات، روغن گیاهان  و سبزیجات  اشاره کرد.

بایودیزل یکی از انواع سوخت‌های  گیاهی است. بایودیزل را می‌توان از روغن‌های گیاهی و چربی حیوانات تولید و از آن به جای گازوئیل  در موتورهای گازوئیلی استفاده کرد.

بایودیزل از ترکیب شیمیایی روغن‌های گیاهی یا حیوانی با هیدروکسید سدیم و متانول (یا اتانول) حاصل می شود.

بسیاری در اروپا به استفاده از بایودیزل روی آورده‌اند در حقیقت از میان دیگر، انواع سوخت‌های زیستی، بایودیزل بیشترین استفاده را در بین قاره دارد.

اتانول زیستی نیز نوعی سوخت جایگزین الکلی برای بنزین است که از محصولات نشاسته‌ای و قندی گندم،ذرت، نیشکر و چغندر تولید می‌شود و در موتورهای معمولی با درصد کم و در موتورهای تغییر یافته با درصد بالاتر مورد استفاده قرار می گیرد.

به طور کلی منابع اولیه سوخت‌های زیستی :

  1.  ضایعات چوبی 
  2. تفاله‌های محصولات کشاورزی نیشکر، غلات، روغن گیاهان و سبزیجات
  3. پسمانده‌های روغن از قبیل چربی  مرغ و روغن آشپزی استفاده شده در رستوران‌ها
  4. روغن گیاهان تازه (از قبیل روغن دانه ی سویا)
  5. محصولات غیر خوراکی (هم چون روغن جلبک ها)

سوخت هایی که از محصولات پس مانده مثل روغن آشپزخانه و یا اتانول گرفته شده، از علف و با تراشه‌های چوب تولید می‌شوند، بیشترین سازگاری را سوی محیط زیست دارند.

سلامت و درمان بیماری ها

یک داروی مشخص، روی فردی تاثیر خوب و روی فردی دیگر حتی تاثیر منفی و با عوارض خطرناک  دارد، روشی برای تشخیص و درمان  بیماری‌ها در حال گسترش است که پزشکی شخصی نام دارد.
در این روش ، پزشکان برای تشخیص و درمان بیماری‌ها به جای مشاهده ی حال بیمار اطلاعاتی که روی ژن‌های هرفرد وجود دارد که حتماً با فرد دیگر متفاوت است  را بررسی می کنند و با توجه به تفاوت‌های فردی، روش‌های درمانی و دارویی خاص هر فرد را طراحی می کنند.

به علاوه از بیماری‌های ارثی او  آگاه می شوند وبیماری هایی که افراد در آینده به آن مبتلا شود را ، پیش بینی کرده و با اقدامات لازم، اثر آن را کاهش می دهند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *